جستجو

اربعیــن و آییــن پیــاده‌روی در آن بیــش از آن کــه یــک واقعیت ســاده دینی در بســتر اجتماع دینی شــیعه باشد، واقعیتی درهم‌تنیده از لایه‌های مختلف است که از پس قرن‌ها سنت ریشه‌دار عراقی به روزهایی رســیده کــه ســقوط صــدام، رســانه، سیاســت حا کمیت‌هــای شــیعه (از جمله جمهوری اســامی) و شــوق همیشــگی شــیعیان دنیــا برای زیــارت امام حســین(ع)..

گفتمان کربلا، منبع و مبنای اصلی برای شکل‌گیری نظام آیینی ـ منسکی و نظام اساطیری فرهنگ شیعی است. این نظام مناسکی یکی از مهمترین عوامل بقای تشیع در طی تاریخ بوده است. مطالعه این نظام مناسکی از منظر علوم جدید و بالاخص انسان‌شناسی برای فهم فرهنگ شیعیان اهمیتی خاص دارد. در کتاب حاضر با رویکرد انسان‌شناسی به مناسک عزاداری و ابعاد مختلف آن پرداخته شد..

«برنامه‌های مناسبتی» با وسعت و گونه‌گونی امروزینش، از اختصاصات تلویزیون پساانقلابی است. یکی از تغییراتی که به‌تبع انقلاب اسلامی در رادیو و تلویزیون ملی ایجاد شد، توجه به همگرایی آن با زمینه‌های فرهنگی، تاریخی و مذهبی جامعه بود. شاخه‌ای از این همگرایی در «تقویم محوری» جداول پخش تجلی یافت و استمرار آن به شکل‌گیری تدریجی ژانر تلویزیونی خاصی انجامید که..

پیاده‌روی اربعین که اکنون فراتر از جغرافیای تشیع نیز به‌خوبی در جهان شناخته شده، میدانی شگرف از تجلی امر مقدس، تجربۀ تعاملات بین‌فرهنگی و تراکم رنگارنگ و گونه‌گون از خدمت فداکارانۀ میزبان در کنار گروهی از مهمانان برای خدمت به زائران در قالب «خیر دینی» است. بر همین اساس مطالعۀ نمودها، گونه‌ها و ادراکِ تجربۀ عمیق حاصل از مشارکت در خدمت به زائرانِ پیا..

کتاب الطبقات الکبری اثر مورخ نامدار محمد بن ‌سعد (۱۶۸-۲۳۰هجری)، از آثار متقدم، برجسته و بی‌بدیل در میان متون تاریخی اهل‌سنت در موضوع سیره‌نویسی و صحابه‌شناسی است. این کتاب مرجع و مورد استناد بسیاری از مورخان، محدثان، علما و سیره‌نویسان بوده است. کتاب حاضر، درصدد بررسی و تحلیل اخبار کتاب الطبقات الکبری پیرامون مقاطع مختلف زندگی امام‌ حسین(ع) و شرح و..

با گذشت چند دهۀ پر فراز و نشیب از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، همچنان می‌توان دربارۀ چرایی وقوع این رویداد بزرگ سخن گفت. برخی از اندیشمندان بر وجوه سیاسی و دیگران بر جنبۀ اقتصادی و اجتماعی تمرکز داشته‌اند؛ این کتاب اما، ابعاد فرهنگی ـ دینی انقلاب اسلامی را می‌کاود.مایکل فیشر در جان هاپکینز، شیکاگو و مدرسۀ اقتصاد لندن، انسان‌شناسی و فلسفه خوانده، و د..

همانطور که در مقدمه این کتاب عنوان شده، سؤال اصلی کتاب این است که آیا صوفیه (اعم از قلندریه و اهل فتوت) در برپایی آیین‌های عزاداری نقش داشته‌اند؟ در صورت مثبت‌بودن پاسخ، میزان تأثیر‌گذاری آن‌ها بر آیین‌های عزاداری محرم به چه اندازه بوده است؟ و از میان آیین‌ها و عناصر عزاداری محرم، کدام یک به‌طور مشخص، اصلی صوفیانه دارد؟فرضیه مطرح شده این است که صوف..

«تو را معراجی بر نی» شامل مجموعه ای از تصاویر و شعرهای زیبا در مورد حادثه عاشورا و امام حسین (ع) است. سیدعلی شجاعی بر مبنای توانمندی‌های ذاتی اش دست به قلم برده و انگار دارد مجموعه ای از مقاتل را مختصر و به زبانی دیگر برای ما بازگو می‌کند. هر کلمه و هر جمله در دلش هزاران حرف دارد و فقط کمی‌دقت می‌خواهد و حال. این کتاب را نباید مثل بقیۀ کتاب‌ها..

«عار یا شعار، قمه‌زنی در ترازوی عقل و شرع» تألیفی جدید از حجت‌الاسلام مهدی مسائلی در رابطه با قمه‌زنی است. البته پیش از این کتابی با عنوان «قمه زنی سنت یا بدعت» نیز از این نویسنده منتشر شده بود، ولی با این حال در اثر جدید مطالب جامعیت بیشتری یافته و بر علمیت مباحث افزوده شده است. چنانچه در فصل اول این کتاب توضیحات جدید و مفصلی درباره ماهیت و چگونگی..

یکی از مهم‌ترین منابع تاریخی اسماعیلیه کتاب «عیون الاخبار و فنون الآثار» است که تاریخ این فرقه را از آغاز تا پایان عصر فاطمی در بردارد. مؤلف این کتاب ادریس عمادالدین بن حسن بن عبدالله بن علی بن ولید الانف (۷۹۴-۸۷۲ ه.ق) است که در سال ۸۳۲ هجری رهبری اسماعیلیه یمن را عهده‌دار شد و به‌عنوان داعی مطلق نوزدهم شناخته می‌شود. ۸۷۲ق از دنیا رفت. کتاب حا..

از عصر صفویه و قاجاریه تا به اکنون، مراسم عزاداری، نگارش مقاتل متنوع و متکثر، سروده‌ها، تعزیه‌ها و روضه‌خوانی‌ها زمینه‌ساز دخل و تصرف‌ها، تحریف‌ها و باژگونه‌سازی‌های فراوان در اصل و هدف واقعه عاشورا شده است. در مقابل، دشمنان فرهنگ عاشورا نیز در تکاپوی مسخ و تحریف و دیگرگونه نشان‌دادن این واقعه بوده‌اند تا آن را از «اُسوه و مصباح»بودن برای رسیدن به ..

یکی از مهمترین رویکردهای گفتمانی در مطالعات دینی در جامعه ما، مطالعات آسیب شناختی است. آنچه که در این مطالعات بالاخص بعد از دهه 1370 و اوایل دهه 1380 اهمیت داشت، ظهور اشکال جدید سبک‌های دینداری بالاخص در نسل جوان و محیط‌های شهری بود. این موضوع چالشی برای گروه‌ها و نهادهای مرجع دینی بود. نوعی خروج از وضعیت بهنجار آیین‌های دینی در دل سنت‌های دینی پدی..

در دو دهۀ اخیر، سقوط صدام و بازشدن راه‌های زیارت کربلا، جهان تشیع را با آیین جدیدی به نام پیاده‌روی اربعین مواجه کرده است؛ آیینی که پیش‌تر یک آیین محلی عراقی بود و حال به یک آیین فراگیر شیعی برای همۀ شیعیان در اقصا نقاط جهان مبدل شده است. در سنت شیعی، همیشه زیارت کربلا به دلایل مختلف امری دور از دسترس برای بسیاری از شیعیان بیرون از عراق محسوب می‌شد..

در میان كتاب‌های مفقودِ شیخ صدوق، از كتابی با عنوان «مقتل الحسین» نام برده شده است. او در ضمن برخی از آثار منتشرشده‌اش از آن كتاب نام برده و به آن ارجاع داده است. اما اصل کتاب از گزند روزگاران در امان نمانده و به دست ما نرسیده است. این پژوهش، کوششی است در بازآفرینی آن که زندگانی امام حسین(ع) به ویژه مقتل او را دربر می‌گیرد...

در یکی دو دهه اخیر، آیین‌ها و مناسک جدیدی در جامعه شیعه ظهور کرده و با روندی شتابان رشد کرده‌اند که بیشتر سابقه‌ای در دوره‌های پیشین نداشته یا حداقل به‌صورت امروزی‌شان آیینی فراگیر محسوب نمی‌شدند. یکی از این آیین‌ها، پیاده‌روی اربعین است؛ آیینی که قدمت آن به میانه قرن 13 هجری می‌رسد و تا همین چند سال پیش آیینی نوعا مخصوص شیعیان عراق و محدود به آن‌ه..